Nông nghiệp hữu cơ Lâm Đồng định hình hướng đi

Chuyển đổi từ áp lực môi trường

Sau nhiều năm phát triển theo hướng thâm canh, phụ thuộc vào phân bón và thuốc bảo vệ thực vật hóa học, nông nghiệp Lâm Đồng đứng trước yêu cầu chuyển đổi sang phương thức thân thiện với môi trường. Trong tiến trình đó, sản xuất nông nghiệp hữu cơ dần trở thành lựa chọn, không chỉ giúp nâng cao chất lượng nông sản mà còn góp phần cải tạo đất, phục hồi hệ sinh thái, đồng thời thúc đẩy thay đổi cách tổ chức sản xuất của người dân.

Chuyển đổi sang canh tác hữu cơ bắt đầu từ yêu cầu giảm phụ thuộc vào vật tư hóa học,

hướng tới cải thiện đất và hệ sinh thái sản xuất.

Chị Phạm Thị Thu Thúy, chủ nông trại Thúy Hùng Organic Farm tại phường Xuân Trường – Đà Lạt (Lâm Đồng) hiện canh tác 6,6ha rau củ đạt chứng nhận hữu cơ, với khoảng 40 loại sản phẩm luân canh theo mùa như cà rốt, khoai tây, súp lơ, bắp cải, atiso… Sản lượng trung bình khoảng 15 tấn/năm, phụ thuộc vào điều kiện thời tiết và mùa vụ.

“Thời điểm bắt đầu gần 9 năm trước, gần như không ai hiểu nông nghiệp hữu cơ là gì. Muốn bán được phải giải thích rất lâu để khách tin. Nhưng khi quy trình ổn định, đất tốt lên, cây phát triển đều hơn thì sản phẩm có chất lượng, khách hàng quay lại và gắn bó lâu dài”, chị Thúy chia sẻ.

Hiện sản phẩm của trang trại được cung cấp cho khoảng 50 cửa hàng tại nhiều tỉnh thành, trong đó TP.HCM là thị trường chính. Tuy vậy theo chị Thúy, sản xuất hữu cơ vẫn phụ thuộc nhiều vào thời tiết, đặc biệt trong mùa mưa khi sâu bệnh phát sinh mạnh, ảnh hưởng đến năng suất.

Chị Phạm Thị Thu Thúy (phải), chủ nông trại Thúy Hùng Organic Farm trao đổi với đơn vị tiêu thụ về chất lượng sản phẩm.

Từ những mô hình cụ thể, nông nghiệp hữu cơ tại Lâm Đồng đang từng bước được mở rộng về quy mô. Đến cuối năm 2025, tổng diện tích sản xuất nông nghiệp hữu cơ toàn tỉnh đạt 2.095ha, vượt 130% mục tiêu đề ra. Trong đó, một số cây trồng đã hình thành vùng sản xuất tương đối rõ như chè 226,6ha tại Bảo Lộc, Bảo Lâm; cà phê 331,8ha tại Lạc Dương, Di Linh; rau 113,82ha tại Đà Lạt, Đơn Dương, Đức Trọng. Toàn tỉnh cũng xác định được 171 vùng đủ điều kiện sản xuất hữu cơ với quy mô hơn 162.398ha đất trồng trọt.

Tại khu vực Cầu Đất, phường Xuân Trường – Đà Lạt, anh Bùi Xuân Thắng, Giám đốc Công ty Cầu Đất Bean cho biết, việc lựa chọn làm nông nghiệp hữu cơ không xuất phát từ xu hướng hay trào lưu mà từ những vấn đề môi trường trong canh tác trước đây.

“Trước đây người dân sử dụng nhiều thuốc diệt cỏ, ảnh hưởng đến đất và nguồn nước. Khi chuyển sang canh tác hữu cơ, cây khỏe hơn, khả năng đề kháng tốt hơn, môi trường canh tác cũng cải thiện rõ rệt. Làm hữu cơ không chỉ để bán được giá cao mà còn để làm lâu dài”, anh Thắng chia sẻ.

Sản phẩm từ mô hình canh tác hữu cơ được định hướng nâng cao chất lượng gắn với mục tiêu cải thiện đất và môi trường.

Hiện doanh nghiệp của anh liên kết với các hộ dân trên diện tích khoảng 30ha cà phê, từng bước chuyển đổi theo quy trình hữu cơ. Sản lượng đạt khoảng 700 tấn cà phê tươi mỗi năm, tương đương khoảng 90 tấn cà phê nhân. Theo anh Thắng, giai đoạn đầu chuyển đổi khó khăn nhất do cây trồng phải thích nghi với phương thức canh tác mới, song khi hệ sinh thái đất được phục hồi, cây cà phê phát triển ổn định hơn, chất lượng hạt đồng đều hơn, đáp ứng tốt hơn yêu cầu của thị trường xuất khẩu.

Kết nối sản xuất với tiêu thụ

Song hành với chuyển đổi trong sản xuất, thị trường tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp hữu cơ của Lâm Đồng cũng từng bước hình thành, tạo động lực để người dân và doanh nghiệp duy trì mô hình.

Anh Bùi Xuân Thắng kiểm tra sản phẩm tại cơ sở Cầu Đất Bean,

với định hướng canh tác hữu cơ nhằm cải thiện môi trường đất và nâng cao chất lượng cà phê.

Theo báo cáo, toàn tỉnh đã xây dựng được 11 chuỗi liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm trên quy mô hơn 281,4ha với 131 hộ tham gia, đồng thời hỗ trợ 15 đơn vị tham gia xúc tiến thương mại tại nhiều địa phương như TP.HCM, Đồng Nai, Cần Thơ. Một số sản phẩm hữu cơ như cà phê, rau, gạo, trứng đã có đầu ra ổn định thông qua hợp đồng tiêu thụ.

Anh Nguyễn Nhật Kiên, đại diện một cửa hàng thực phẩm hữu cơ tại TP.HCM cho biết nhu cầu tiêu dùng đang tăng rõ rệt, nhất là ở nhóm khách hàng quan tâm đến chất lượng thực phẩm. Hiện mỗi tháng cửa hàng tiêu thụ khoảng 800kg rau củ hữu cơ, chủ yếu được cung ứng từ Lâm Đồng.

Qua quá trình triển khai, nông nghiệp hữu cơ tại Lâm Đồng đã bước đầu hình thành nền tảng cả về sản xuất lẫn thị trường, góp phần chuyển đổi phương thức canh tác theo hướng thân thiện với môi trường.

Anh Nguyễn Nhật Kiên (phải), đại diện cửa hàng thực phẩm hữu cơ tại TP.HCM khảo sát sản phẩm tại vùng trồng ở Lâm Đồng, kết nối khâu sản xuất với thị trường tiêu thụ.

Theo Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng, dù đạt được nhiều kết quả tích cực, song việc phát triển nông nghiệp hữu cơ vẫn còn một số khó khăn, vướng mắc, do đó cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế chính sách, bố trí nguồn lực và tăng cường liên kết giữa sản xuất với tiêu thụ để nâng cao hiệu quả triển khai trong thời gian tới.

Trong tiến trình chuyển đổi nông nghiệp theo hướng xanh, giảm phát thải và phát triển bền vững, nông nghiệp hữu cơ tại Lâm Đồng đang dần khẳng định vai trò trong phát triển nông nghiệp của địa phương.